Od założeń do projektu ustawy – zakończyliśmy konsultacje środowiskowe i rozpoczynamy kolejny etap prac

Zespół Proste prawo dla NGO zakończył konsultacje środowiskowe założeń dotyczących nowych form wspierania aktywności lokalnej w samorządach. Opublikowaliśmy ich podsumowanie, a jednocześnie rozpoczynamy kolejny etap prac – konsultacje projektu ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz innych ustaw. Celem proponowanych rozwiązań jest stworzenie narzędzi, które pozwolą oddzielić wspieranie aktywności obywatelskiej od zlecania zadań. Wśród propozycji znalazły się m.in. fakultatywny Fundusz Aktywności Obywatelskiej oraz uproszczenie inicjatywy lokalnej poprzez przeniesienie jej bezpośrednio do ustawy o samorządzie gminnym.

Co pokazały konsultacje środowiskowe?

Konsultacje prowadzone były od maja do czerwca 2026 r. poprzez formularz online oraz podczas specjalnej sesji na Forum Praktyków Partycypacji.

Ich wyniki pokazują wyraźne oczekiwanie zmian:

• blisko 97% respondentów zgadza się, że wzmocnienie samorządu we wspieraniu aktywności obywatelskiej jest konieczne, a obecny system jest nieefektywny i nadmiernie sformalizowany,
• 90,3% uczestników uznało proponowane narzędzia za przydatne.

W trakcie konsultacji zgłoszono również szereg uwag. Najczęściej podnoszono kwestię tzw. „bariery mentalnej”, wskazując, że same przepisy nie wystarczą bez zmiany nastawienia części urzędników do współpracy z organizacjami społecznymi. Pojawiły się także wątpliwości dotyczące dobrowolności tworzenia Funduszu Aktywności Obywatelskiej.

Rozpoczynamy konsultacje projektu ustawy

Zapraszamy przedstawicielki i przedstawicieli organizacji pozarządowych, samorządów oraz wszystkie osoby zainteresowane do zapoznania się z projektem i przekazania swoich uwag.

Uwagi do projektu można zgłaszać do 31 sierpnia 2026 r., przesyłając je na adres: [email protected].

Ostateczna wersja propozycji zostanie zaprezentowana w październiku podczas X Ogólnopolskiego Forum Inicjatyw Pozarządowych.

Zapoznaj się ze szczegółami

Inicjatywa jest realizowana w partnerstwie przez Ogólnopolską Federację Organizacji Pozarządowych, Polską Fundację im. Roberta Schumana oraz Fundację trzeci.org w ramach Zespołu Proste prawo dla NGO i jest finansowana przez program CIVITATES – The European Democracy Fund.